Tóm tắt bài giáo lý của Đức Thánh Cha:
Trong bài giáo lý về Hiến Chế Tín lý Dei Verbum, hôm nay chúng ta xét đến mối tương quan giữa Thánh Kinh và Thánh Truyền. Trong đoạn văn chúng ta vừa nghe từ Tin Mừng Gioan, Đức Giêsu nói Ngài sẽ sai Chúa Thánh Thần đến để hướng dẫn các Tông đồ nhớ lại, áp dụng và loan báo mọi điều Ngài dạy. Thánh Kinh, lời linh hứng của Thiên Chúa, và Thánh Truyền, ký ức sống động của Giáo Hội, gắn kết mật thiết với nhau và hình thành nên Kho Tàng Đức Tin. Kho tàng này vốn chứa đựng trọn vẹn đức tin của chúng ta – học thuyết, thờ phượng, luân lý, vv. – không tĩnh tại nhưng năng động vì nó phát triển và được Giáo Hội hiểu thấu cách sâu sắc hơn qua các thế kỷ, dưới sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần. Được trao phó cho Giáo Hội, người gìn giữ và giải thích nhân danh Đức Kitô, kho tàng này giúp chúng ta vượt qua những phức tạp của cuộc sống để đi đến ngôi nhà vĩnh cửu ở trên trời. Ước gì chúng ta trở nên những chứng nhân sống động và trung tín cho Lời Thiên Chúa trong Thánh Kinh và Thánh Truyền.
Dưới đây là bài giáo lý của Đức Thánh Cha, ngày 28/1/2026:
Anh chị em thân mến, chào buổi sáng!
Tiếp tục việc đọc Hiến Chế Công đồng Dei Verbum về Mặc Khải của Thiên Chúa, hôm nay chúng ta sẽ suy tư về mối tương quan giữa Thánh Kinh và Thánh Truyền. Chúng ta có thể lấy hai khung cảnh Tin Mừng làm bối cảnh. Trong khung cảnh đầu tiên diễn ra tại phòng Tiệc Ly, Đức Giêsu, trong diễn từ - di chúc trọng đại của Ngài ngỏ với các môn đệ, khẳng định: “Các điều đó, Thầy đã nói với anh em, đang khi còn ở với anh em. Nhưng Đấng Bảo Trợ là Thánh Thần Chúa Cha sẽ sai đến nhân danh Thầy, Đấng đó sẽ dạy anh em mọi điều, và sẽ làm cho anh em nhớ lại mọi điều Thầy đã nói với anh em… Khi Thánh Thần chân lý đến, Ngài sẽ dẫn anh em tới sự thật toàn vẹn” (Ga 14,25-26; 16,13).
Trong khi đó, khung cảnh thứ hai đưa chúng ta đến đồi Galilê. Đức Giêsu tỏ mình ra cho các môn đệ, những người đã ngạc nhiên và hoài nghi, và Ngài khuyên bảo họ: “Vậy anh em hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ, làm phép rửa cho họ nhân danh Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần, dạy bảo họ tuân giữ mọi điều Thầy đã truyền cho anh em” (Mt 28,19-20). Trong cả hai khung cảnh ấy, sự nối kết mật thiết giữa những lời được Đức Kitô nói ra và gieo rắc qua hàng thế kỷ là rõ ràng.
Đó là điều mà Công đồng Vatican II xác quyết, khi sử dụng một hình ảnh gợi hứng: “Thánh Kinh và Thánh Truyền được nối kết và tương giao với nhau cách chặt chẽ. Thật thế, vì đều phát xuất từ một nguồn mạch thần linh, nên có thể nói cả hai kết hợp thành một và cùng quy hướng về một mục đích” (Dei Verbum, 9). Truyền Thống của Giáo Hội lan tỏa suốt dòng lịch sử qua Giáo Hội, nơi gìn giữ, giải thích và thể hiện Lời Thiên Chúa. Về điểm này, Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo (x. số 113) trích dẫn một châm ngôn của các Giáo phụ: “Thánh Kinh trước hết được ghi khắc trong lòng Giáo Hội hơn là trong các văn bản và hồ sơ”, tức là trong bản văn thánh.
Dưới ánh sáng nơi những lời của Đức Kitô, được trích dẫn ở trên, Công đồng xác quyết rằng “Thánh Truyền do các Tông đồ truyền lại được tiếp nối trong Giáo Hội nhờ sự trợ giúp của Chúa Thánh Thần” (Dei Verbum, 8). Điều này xảy ra nhờ sự thông hiểu trọn vẹn thông qua “việc chiêm niệm và học hỏi của các tín hữu”, qua “sự hiểu biết thấu đáo về những thực tại thiêng liêng mà họ cảm nghiệm” và, trên hết, qua sự rao giảng của những vị kế nhiệm các tông đồ, những người đã lãnh nhận ‘ân sủng chắc chắn về chân lý”. Tóm lại, “Giáo Hội, qua giáo lý, đời sống và việc thờ phượng, bảo tồn và lưu truyền cho mọi thế hệ tất cả những gì mình là và tất cả những gì mình tin” (ibid.).
Về vấn đề này, câu nói của Thánh Grêgôriô Cả rất nổi tiếng: “Thánh Kinh lớn lên với người đọc chúng”. Và Thánh Augustinô đã từng nhận xét rằng “chỉ có một lời duy nhất của Thiên Chúa bày tỏ qua Thánh Kinh, và chỉ có một Ngôi Lời duy nhất vang lên trên môi miệng của nhiều vị thánh”. Như thế, Lời Thiên Chúa không phải là một thực tại hóa đá, nhưng hơn hết là một thực tại sống động và mang tính hữu cơ vốn phát triển và lớn lên trong Thánh Truyền. Nhờ Chúa Thánh Thần, Thánh Truyền thấu hiểu Lời ấy trong sự phong phú của chân lý và thể hiện Lời ấy trong những biến chuyển không ngừng của lịch sử.
Về điểm này, đề xuất của Thánh John Henry Newman, Tiến sĩ Hội Thánh, trong tác phẩm của ngài có tựa đề “Sự Phát Triển của Học Thuyết Kitô giáo”, rất đáng chú ý. Ngài khẳng định rằng Kitô giáo, vừa như một kinh nghiệm chung vừa như một học thuyết, là một thực tại năng động, theo cách thức mà chính Đức Giêsu đã chỉ ra trong dụ ngôn về hạt giống (Mc 4,26-29): một thực tại sống động phát triển nhờ vào sức sống nội tại.
Tông đồ Phaolô đã nhiều lần khuyên nhủ môn đệ và người cộng tác của ngài là Timôthê: “Hỡi anh Timôthê, hãy bảo toàn giáo lý đã được giao phó cho anh” (1Tm 6,20; x. 2Tm 1,12-14). Hiến chế Tín lý Dei Verbum làm âm vang bản văn này của Thánh Phaolô khi nói: “Thánh Kinh và Thánh Truyền làm thành kho tàng thánh thiêng duy nhất lưu trữ Lời Chúa đã được ký thác cho Giáo Hội”, được giải thích bởi “Huấn Quyền sống động của Giáo Hội, một quyền hạn được thi hành nhân danh Chúa Giêsu Kitô” (số 10). “Kho tàng” là một hạn từ mà, theo nghĩa gốc của nó, mang tính pháp lý về mặt tự nhiên và đặt lên người lưu giữ trách nhiệm bảo toàn nội dung, mà trong trường hợp này chính là đức tin, và chuyển tải nó cách nguyên vẹn.
“Kho tàng” của Lời Thiên Chúa vẫn nằm trong tay Giáo Hội ngày hôm nay, và tất cả chúng ta, trong những thừa tác vụ khác nhau của Hội Thánh, phải tiếp tục gìn giữ kho tàng ấy trong sự nguyên vẹn của nó, như ngôi sao chỉ đường cho cuộc hành trình của chúng ta giữa sự phức tạp của lịch sử và cuộc sống.
Sau cùng, các bạn thân mến, chúng ta hãy một lần nữa lắng nghe Dei Verbum, văn kiện tôn vinh sự đan xen của Thánh Kinh và Thánh Truyền: văn kiện khẳng định rằng Thánh Kinh và Thánh Truyền “nối kết và gắn bó với nhau đến nỗi cả hai không thể tồn tại độc lập, và cùng nhau, mỗi bên theo phương cách riêng của mình, dưới tác động của một Chúa Thánh Thần, góp phần cách hữu hiệu vào ơn cứu độ các linh hồn (x. số 10).
---------------------------------
Cồ Ngọc Hải dịch
(nguồn: vatican.va)
