Logo
Logo

Hội Linh Mục Xuân Bích

Top Banner

Xuan Bich

Ngày Vương Cung Thánh Đường Thánh Phêrô Đón Tiếp Công Đồng Đầu Tiên

Nhân dịp kỷ niệm 400 năm ngày cung hiến Vương cung thánh đường Thánh Phêrô tại Rôma, Aleteia mời bạn cùng sống lại năm ngày đặc biệt đã góp phần định hình ngôi thánh đường mang tính biểu tượng này. Năm giai đoạn trải dài qua nhiều thế kỷ,giúp đến gần hơn với những con người và các biến cố. Vào ngày 8 tháng 12 năm 1869, giữa một trận mưa như trút nước, hàng trăm Giám mục từ khắp nơi trên thế giới đã quy tụ về Vương cung thánh đường Thánh Phêrô để tham dự một công đồng mang tính lịch sử, vào thời điểm mà Giáo hội đang trải qua một trong những giai đoạn đầy biến động nhất trong lịch sử của mình.

Lễ khai mạc Công đồng Vatican I tại Vương cung thánh đường Thánh Phêrô do Đức Piô IX cử hành vào ngày 8/12/1869.

Vào sáng ngày 8/12 này, ngày lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội, những trận mưa như trút nước đã khiến các con phố tại Rôma trở nên vô cùng khó đi lại. Thế nhưng, ngay cả khi ánh sáng lạnh lẽo của ngày mới còn chưa kịp ló dạng, một bầu không khí náo nức, sôi động đã bao trùm khu vực xung quanh Vương cung thánh đường Thánh Phêrô: "Đông đảo khách hành hương từ khắp các quốc gia đã đổ về, cùng với người dân Rôma, để chào đón Công đồng trong ngày khai mạc," cha Léon Dehon, một vị linh mục người Pháp mang tâm hồn của một nhà báo, ghi nhận khi ngài hòa mình vào đám đông.

Thời tiết ẩm ướt không ngăn được 744 nghị phụ công đồng tiến về phòng thánh, nơi đã được chuẩn bị đặc biệt cho sự kiện này tại khoảng sân rộng lớn của vương cung thánh đường. Đó là các Hồng y, Giám mục và Viện phụ từ cả phương Đông lẫn phương Tây, nhưng đôi khi cả những Đại diện Tông Tòa, vượt đường xa từ những vùng đất như Xiêm, Nam Phi và Trung Quốc để đến đây. Bên ngoài, các tín hữu phải lội qua những vũng bùn. Louis Veuillot, một nhà báo theo khuynh hướng bảo thủ ủng hộ quyền độc tôn của Giáo hoàng (ultramontane) được cử đến Rôma để đưa tin về sự kiện, đã than phiền về thời tiết ảm đạm. Trên mặt báo L’Univers, ông bày tỏ nỗi lo ngại rằng những kẻ vô đạo có thể tìm thấy ở đó luận điểm "chống lại tôn giáo của Chúa Giêsu Kitô". Những ngày gần đây, bầu không khí căng thẳng bắt đầu gia tăng, thậm chí đã hình thành các phe phái xoay quanh vấn đề bất khả ngộ của Đức Giáo hoàng, chủ đề lớn của công đồng này.

"Cơn bão khủng khiếp" đe dọa nền văn minh Kitô giáo

Đến 8 giờ, bầu không khí sôi động đã nhường chỗ cho niềm hân hoan: Đức Giáo hoàng Piô IX vừa tiến vào dưới các mái vòm của vương cung thánh đường. Mọi người đều quỳ xuống khi chiếc kiệu giáo hoàng (sedia gestatoria) đi ngang qua, những tiếng reo hò vang lên, át hẳn cả tiếng ầm ầm của thời tiết giông bão. Trong tông sắc Aeterni Patris được ban hành một năm trước đó, vị Đại diện Chúa Kitô đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về "cơn bão khủng khiếp" đang đe dọa nền tảng của nền văn minh Kitô giáo. Ngài đã kêu gọi Hội Thánh bảo vệ các đặc quyền của Giáo hoàng, mà quyền bính thế tục của ngài đã suy giảm nghiêm trọng chỉ trong vài năm ngắn ngủi, trước tham vọng của những người theo đuổi công cuộc thống nhất nước Ý, những kẻ lúc bấy giờ đang nhắm mục tiêu vào chính thành Rôma. Đức Hồng y Edward Manning, một người ủng hộ trung thành của Đức Giáo hoàng, vừa từ Anh quốc đến vài ngày trước đó, đã nhận định đầy nghiêm trọng rằng "tình hình bất ổn tại châu Âu và nước Ý" đã gây nhiều khó khăn cho công tác chuẩn bị cho Công đồng.

Gian ngang phía nam của Vương cung thánh đường Thánh Phêrô tại Rôma, được chuẩn bị cho lễ khai mạc Công đồng Vatican I.

Đột nhiên, Đức Thánh Cha cất tiếng hát bài Veni Creator, và toàn thể đám đông cùng hòa giọng đầy nhiệt thành. Từ phía xa, tất cả chuông nhà thờ tại Rôma đồng loạt ngân vang, một đoàn rước quy mô lớn được hình thành, đưa những người tham dự tiến bước, từng hai người, băng qua lòng vương cung thánh đường rộng lớn. "Mỗi người trong đám đông đều nhận ra những người quen thuộc với mình," linh mục Dehon, người đang có mặt giữa không gian chật kín người, ghi nhận. Các Hồng y và Thượng phụ chậm rãi tiến về phía Bàn thờ Tuyên xưng đức tin ở trung tâm, nơi đặt Mình Thánh Chúa, trước khi tiếp tục di chuyển đến hội trường công đồng. Toàn bộ cánh phải của gian ngang vương cung thánh đường đã được biến đổi thành một khán đài lớn gồm hai tầng, bao quanh bởi những tấm màn treo khổ rộng, được sắp xếp để đón tiếp 744 Hồng y và Giám mục, những người đã hưởng ứng tông sắc triệu tập của Đức Giáo hoàng bằng sự hiện diện của mình. Một bàn thờ được đặt đối diện với ngai tòa của Đức Giáo hoàng, giúp các Giám mục, từ vị trí ngồi của mình, có thể dễ dàng hướng về phía bàn thờ hoặc ngai tòa. Phía trên cao, các khán đài đã được thiết lập dành riêng cho các nhà ngoại giao và các vua chúa.

"Những học thuyết của khoa học sai lạc"

Phải mất hơn một giờ đồng hồ để Đức Piô IX đến nơi, khép lại đoàn rước. Với giọng nói mạnh mẽ và rõ ràng, ngài đọc bài diễn văn bằng tiếng Latinh, ngôn ngữ duy nhất mà tất cả những người tham dự, vốn đến từ khắp nơi trên thế giới, đều có thể hiểu được: "Hỡi các hiền đệ đáng kính, các hiền đệ đang quy tụ tại đây nhân danh Chúa Giêsu Kitô, để cùng Ta làm chứng cho Lời Chúa; để cùng Ta công bố cho mọi người biết chân lý, vốn con đường dẫn đến Thiên Chúa; và dưới sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần, để cùng Ta lên án những học thuyết của khoa học sai lạc."

Tiếp đó là ba bài kinh cầu các thánh đầy lay động, xen kẽ với các phép lành từ Đức Giáo hoàng, rồi đến Thánh lễ trọng thể do Đức Hồng y Patrizi, Đại diện của Đức Giáo hoàng tại Rôma, cử hành, khi giữa trưa đã điểm. Trong phần bài giảng, một Giám mục cao niên của dòng Capuchin là Đức cha Passavalli bước lên. Trong một bài diễn thuyết dài đầy vẻ sầu muộn, ngài nói về những nỗi đau của thời đại hiện nay và sự cần thiết để Giáo hội hướng về Thiên Chúa. Cha Dehon than phiền : "Căn phòng tuyệt đẹp này quá rộng lớn, người ta chẳng thể nghe được nhau. Những giọng nói cứ thế tan loãng trong không gian mênh mông của vương cung thánh đường."

Đức Piô IX khai mạc Công đồng Vatican I vào ngày 8/12/1869, tại Vương cung thánh đường Thánh Phêrô ở Rôma.

"Placet" (Đồng ý)

Sau đó, Đức Giáo hoàng ban phép lành tông tòa cho tất cả mọi người và khoác lên mình các phẩm phục thánh. Tiếp đó, các nghị phụ Công đồng lần lượt tiến về phía ngai tòa của ngài để bày tỏ lòng vâng phục khiêm nhường và sự phục tùng tuyệt đối. Một quan sát viên người Pháp thuật lại: "Các Hồng y hôn tay ngài, các Giám mục hôn đầu gối ngài, còn các Viện phụ và Bề trên các Dòng tu thì hôn chân ngài". Các sắc lệnh cho việc khai mạc Công đồng được các thư ký đưa ra biểu quyết, và Đức Giáo hoàng yêu cầu sự chấp thuận từ cộng đoàn, và tất cả đồng thanh đáp lại bằng từ "Placet" ("Đồng ý"). Kế đến, Đức Giáo hoàng khởi xướng bài thánh ca Te Deum, được toàn thể cử tọa cùng hòa giọng hát theo. Với nghi thức này, phiên họp công khai chính thức khép lại.

Kiệt sức sau gần bảy giờ cử hành nghi thức trong cái lạnh tại vương cung thánh đường, các Giám mục rời đi giữa khung cảnh có phần hỗn loạn, một chi tiết không lọt khỏi ánh mắt tinh tường của linh mục Dehon: "Chúng tôi ra về dưới cơn mưa như trút nước. Nhiều Giám mục nghèo đi bộ, tay ôm theo các phẩm phục của mình. Những vị khác thì chen chúc, bốn người một xe, trong những cỗ xe tồi tàn." Vị linh mục người Pháp này đúc kết: "Rõ ràng là hàng giáo sĩ không còn sở hữu những của cải từng là nguồn cơn gây bất bình cho một số người trong các thế kỷ trước nữa."

Tý Linh

(theo Camille Dalmas, Aleteia)