Chiều 24/2, Đức cha Erik Varden trình bày bài suy niệm thứ năm của mình ở Vatican dịp Linh Thao Mùa Chay dành cho Đức Giáo hoàng Lêô XIV, các Hồng y cư trú tại Rôma và các vị đứng đầu các Bộ, tập trung vào chủ đề: “Ánh rạng ngời của chân lý”. Sau đây là tóm tắt bài suy niệm của ngài.
Thánh Bernard luôn tỉnh thức chúng ta. Ngài nói: “Tôi muốn cảnh báo các bạn: không ai sống trên đời này mà không bị cám dỗ; nếu ai đó thoát khỏi cám dỗ này, chắc chắn người đó sẽ phải đối mặt với cám dỗ khác”. Chúng ta phải nuôi dưỡng sự cân bằng đúng đắn giữa niềm tin vào sự giúp đỡ của Chúa và sự nghi ngờ về sự yếu đuối của bản thân, sợ hãi những cám dỗ trong khi chúng ta chấp nhận tính không thể tránh khỏi của chúng, nhớ rằng Thiên Chúa để chúng ta đối mặt với chúng vì chúng hữu ích.
Hữu ích theo nghĩa nào?
Khi chúng ta chống lại những mũi tên do Cha đẻ của sự Dối trá bắn ra, cam kết của chúng ta đối với chân lý sẽ được củng cố. Sau khi từ bỏ sự giả dối khiến chúng ta suy yếu, chúng ta sẽ đủ sức để củng cố anh em mình.
Tham vọng là một hình thức đặc thù đầu hàng trước sự dối trá. Tham vọng là một hình thức tham lam được che đậy một cách không mấy tinh tế. Khi miêu tả nó, thánh Bernard, luôn luôn hùng hồn, đã vượt qua chính mình. Ngài nói rằng tham vọng là “một căn bệnh hiểm nghèo, một loại virus bí mật, một loại sâu bệnh ngầm, một bậc thầy lừa dối; nó là mẹ đẻ của sự giả hình, là cha mẹ đẻ của sự đố kỵ, là nguồn gốc của các tật xấu; nó là ngọn lửa cho tội ác, khiến các đức tính bị hoen ố, sự thánh thiện bị mục nát, trái tim bị mù quáng. Nó biến các phương thuốc thành bệnh tật. Từ y học, nó rút ra sự vô cảm”. Tham vọng bắt nguồn từ “sự tha hóa của tâm trí”. Đó là một sự điên rồ nảy sinh khi sự thật bị lãng quên. Việc tham vọng là một hình thức điên rồ khiến nó trở nên lố bịch trong bất kỳ biểu hiện nào, đặc biệt là khi nó xảy ra ở những người ở bậc sống phục vụ vị tha. Không phải ngẫu nhiên mà hình ảnh vị giáo sĩ đầy tham vọng lại ám ảnh văn học và điện ảnh như một mô típ hài hước, nhưng không mấy buồn cười — từ các mục sư nịnh hót trong Jane Austen đến vị linh mục cận thần chua ngoa trong bộ phim nổi tiếng Ridicule của Patrice Leconte.
“Sự thật là gì?”
Người dân thời đại chúng ta đặt câu hỏi này một cách chân thành, thường với thiện chí đáng kể, bất chấp sự bối rối, sợ hãi của họ, và sự vội vã mà họ luôn phải đối mặt. Chúng ta không thể để mặc câu hỏi này không được trả lời. Chúng ta không có năng lượng để lãng phí vào những cám dỗ ngớ ngẩn của nỗi sợ hãi, hư danh và tham vọng. Chúng ta cần những nguồn lực tốt nhất của mình để bảo vệ chân lý có tính cốt lõi, thiết yếu và giải thoát, chống lại những thứ thay thế ít nhiều có vẻ sáng ngời và ít nhiều xảo quyệt.
Trong tình trạng đầy cơ hội này của chúng ta, điều tối quan trọng là phải nhìn nhận và diễn đạt thế giới dưới ánh sáng của Chúa Kitô. Chúa Kitô, Đấng là chân lý, không chỉ che chở chúng ta; Người còn đổi mới chúng ta, nóng lòng mặc khải chính mình qua chúng ta cho một thụ tạo ngày càng ý thức khó tránh khỏi tính phù phiếm.
Thật dễ bị cám dỗ để nghĩ rằng chúng ta phải chạy theo những mốt của thế giới. Tôi cho rằng đó là một thủ tục đáng ngờ. Giáo hội, một thân thể vận động chậm chạp, sẽ luôn có nguy cơ bị lỗi thời. Nhưng nếu Giáo hội nói tốt ngôn ngữ của chính mình, ngôn ngữ của Thánh Kinh và phụng vụ, của các bậc cha, mẹ, nhà thơ và các thánh trong quá khứ và hiện tại, thì Giáo hội sẽ trở nên độc đáo và tươi mới, sẵn sàng diễn đạt những chân lý cổ xưa theo những cách thức mới, có cơ hội, như Giáo hội đã từng làm trước đây, định hướng văn hóa.
Công trình này có một chiều kích trí tuệ quan trọng. Nó cũng có một chiều kích hiện sinh. Như Đức Hồng y Schuster đã nói trên giường bệnh: "Dường như mọi người không còn để mình bị thuyết phục bởi lời rao giảng của chúng ta nữa, nhưng trước sự thánh thiện, họ vẫn tin, họ vẫn quỳ xuống và cầu nguyện."
Chẳng phải lời kêu gọi nên thánh phổ quát, tức là lời kêu gọi thể hiện chân lý, là âm hưởng mạnh mẽ nhất mà Công đồng Vatican II đã vang lên sao? Nó đã vang lên cách rạng ngời như tiếng cồng chiêng trong suốt các cuộc thảo luận của Công đồng. Lời khẳng định của Kitô giáo về chân lý trở nên thuyết phục khi ánh rạng ngời của nó được thể hiện rõ ràng trong đời sống cá nhân bằng tình yêu hy sinh trong sự thánh thiện, được thanh tẩy khỏi những cám dỗ để trì hoãn.
Erik Varden, Giám mục giáo phận Trondheim (Na Uy).
-----------------------------------------
Tý Linh chuyển ngữ
(nguồn Vatican News)
