Phó Chủ tịch Liên Hội đồng Giám mục Á Châu suy ngẫm về cuộc xung đột ngày càng leo thang ở Trung Đông, cảnh báo rằng chiến tranh kỹ thuật số có thể khiến bạo lực dường như xa rời nỗi đau khổ của con người mà nó gây ra.
Cứu hộ ở Li Băng
Đức Hồng y Pablo Virgilio David, Phó Chủ tịch Liên Hội đồng Giám mục Á Châu (FABC), đã cảnh báo rằng chiến tranh hiện đại có nguy cơ trở nên xa rời thực tế con người một cách nguy hiểm, khi tên lửa và máy bay không người lái tiếp tục bay khắp Trung Đông.
Theo dõi tin tức về cuộc xung đột ở Trung Đông, ngài đã xem xét cách thức tiến hành chiến tranh, khi Hoa Kỳ và Israel phát động cái mà họ mô tả là một cuộc tấn công phủ đầu chống lại Iran. Điều ban đầu được trình bày như một hành động quân sự hạn chế đang nhanh chóng leo thang thành một cuộc xung đột khu vực ngày càng lan rộng.
Iran đáp trả bằng những đợt tấn công tên lửa và máy bay không người lái, nhắm mục tiêu không chỉ vào Israel mà còn cả các căn cứ của Mỹ rải rác khắp vùng Vịnh. Hệ thống phòng không đã đánh chặn tên lửa trên không phận Thổ Nhĩ Kỳ, trong khi một căn cứ của Anh ở Síp được cho là đã bị tấn công bằng máy bay không người lái. Trong khi đó, Israel mở rộng các cuộc tấn công về phía bắc nhằm vào Hezbollah ở miền nam Li Băng.
Chỉ trong chưa đầy một tuần, cuộc xung đột đã lan rộng ra hơn chục quốc gia.
Chiến tranh qua màn hình
Đức Hồng y David đã lưu ý, điều khiến tình hình trở nên đặc biệt đáng lo ngại không chỉ là quy mô của cuộc xung đột mà còn là cách thức tiến hành chiến tranh.
Phần lớn chiến tranh ngày nay được tiến hành thông qua các hệ thống chỉ huy kỹ thuật số, máy bay không người lái, vệ tinh và trí tuệ nhân tạo.
Ngài nói : “Từ các trung tâm chỉ huy từ xa, các binh sĩ điều hành nhìn chằm chằm vào màn hình, nơi bản đồ, tín hiệu radar và các mục tiêu do thuật toán tạo ra di chuyển như các biểu tượng trong một trò chơi máy tính. Con trỏ di chuyển. Một tọa độ được chọn. Một cú nhấp chuột được thực hiện. Và một tên lửa được phóng đi”.
Công nghệ như vậy có thể tạo ra ảo tưởng rằng chiến tranh diễn ra sạch sẽ và được kiểm soát. Tuy nhiên, màn hình không cho thấy điều gì xảy ra khi tên lửa đạt đến mục tiêu.
Cái giá nhân mạng
Ngài nói, dưới mặt đất là những người dân thường, “cuộc sống của họ không liên quan gì đến những tính toán của các tướng lĩnh hay tham vọng của các chính trị gia: trẻ em đang ngủ trên giường, các bà mẹ đang chuẩn bị bữa ăn, những người già không thể chạy đủ nhanh để đến nơi trú ẩn.”
Khi tên lửa lọt qua hệ thống phòng không, chúng không biến mất vô hại trên bầu trời. Chúng phát nổ “ở nơi người dân sinh sống—bên trong các khu chung cư, bệnh viện, khách sạn, đường phố đông đúc.”
Đức Hồng y nói : “Và khi khói tan, thương vong không chỉ là những con số trên màn hình. Họ là những con người”.
Người lao động bị mắc kẹt trong cuộc xung đột
Khi nói về người Philippines làm việc ở nước ngoài, ngài nhận thấy hậu quả của cuộc xung đột lan rộng ra ngoài chiến trường.
Trên khắp vùng Vịnh có hàng triệu lao động di cư rời bỏ quê hương để nuôi sống gia đình. Trong số đó có nhiều người Philippines làm việc trong các hộ gia đình, bệnh viện, khách sạn và công trường xây dựng.
Trên biển, hàng nghìn thủy thủ - nhiều người trong số họ cũng là người Philippines - làm việc trên các tàu đi qua eo biển Hormuz, một trong những hành lang hàng hải quan trọng nhất thế giới. Nếu vùng biển này trở thành chiến trường, họ sẽ là những người đầu tiên phải đối mặt với nguy hiểm.
Lời kêu gọi lương tâm
“Cú sốc kinh tế do cuộc xung đột gây ra sẽ lan rộng ra ngoài khu vực Trung Đông,” Đức Hồng y David nói tiếp. “Khi các tuyến đường vận chuyển dầu bị đe dọa và hoạt động vận tải bị gián đoạn, gánh nặng thường đổ dồn lên các quốc gia dễ bị tổn thương, những quốc gia phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu và kiều hối của người lao động nước ngoài.”
Trong những cuộc xung đột như thế này, sự đau khổ hiếm khi chỉ giới hạn ở chiến trường.
Đối với Đức Hồng y, thực tế này đặt ra một câu hỏi đạo đức nan giải: ai thực sự được lợi từ chiến tranh? Ngài trả lời: “Chắc chắn không phải những gia đình phải chôn cất người thân đã khuất. Chắc chắn không phải những người lao động đột nhiên thấy mình bị mắc kẹt trong vùng chiến sự xa nhà. Chắc chắn không phải những quốc gia nghèo sẽ phải gánh chịu cú sốc kinh tế.” Lợi ích thuộc về “các ngành công nghiệp sản xuất vũ khí.”
Ngài suy ngẫm, bi kịch của chiến tranh không chỉ là sự tàn phá mà nó mang lại, mà còn là sự dễ dàng đáng sợ khi nó có thể bùng nổ.
Ngài nói, cần phải đặt ra một số câu hỏi. Những câu hỏi như: “Khi nào nhân loại mới tỉnh giấc khỏi sự điên rồ của chiến tranh? Ai sẽ buộc những kẻ chủ mưu cuộc chiến này phải chịu trách nhiệm? Khi các nhà lãnh đạo quyền lực phát động chiến tranh nhân danh 'an ninh' hay 'phòng ngừa'... liệu thế giới sẽ chỉ đứng nhìn trong im lặng?”
Trong thời đại mà các quyết định có thể được đưa ra chỉ bằng một nút bấm, nhân loại phải tự hỏi làm thế nào mà những cuộc chiến tranh này vẫn tiếp tục được phát động dễ dàng như vậy. Ngài kết luận: “Những người điều khiển màn hình hiếm khi nhìn thấy xác người.”
Tý Linh
(theo Cha Mark Robin Destura, RCJ, Vatican News)
