Trong cuốn sách "Đức tin của tương lai", một bài giảng của Đức nguyên Hồng y trình bày về thánh Mônica và thái độ của thánh nữ đối với con trai mình là thánh Augustinô như là hiện thân của cộng đồng Giáo hội: một không gian của sự sống, chào đón và tự do, nơi tự do của mỗi người được tôn trọng và đức tin không bao giờ bị áp đặt.
“Qua đau khổ, thánh nữ đã học cách để con trai mình đi theo con đường riêng, không bị ép buộc. Thánh nữ đã học cách chấp nhận rằng con đường của con trai sẽ hoàn toàn khác” với con đường mình từng tưởng tượng. Đó là những lời của Đức Hồng y Tổng Giám mục Joseph Ratzinger tại lễ cung hiến nhà thờ giáo xứ Thánh-Mônica ở quận Neuparlach, Munich, về mẹ của thánh Augustinô. Đó là ngày 29 tháng 11 năm 1981, chỉ bốn ngày sau khi ngài được bổ nhiệm làm Tổng trưởng Bộ Giáo lý Đức tin. Một lần nữa, đó là một hình ảnh về Ratzinger, hoàn toàn xa với hình ảnh mà những người sử dụng các đoạn trích chọn lọc từ huấn quyền của Đức Bênêđíctô XVI gán cho ngài để cố gắng đối lập ngài với những người kế vị ngài. Bài giảng này được xuất bản lần đầu tiên bằng tiếng Ý trong tuyển tập các văn bản chọn lọc của Ratzinger "La fede del futuro", "Đức tin của tương lai" (nhà xuất bản Cantagalli, bản dịch của Pietro Luca Azzaro), với lời tựa của Đức Hồng y Pietro Parolin, Quốc vụ khanh Tòa Thánh.
Trong bài giảng của mình, Đức Tổng Giám mục Munich lúc bấy giờ đã trình bày hình ảnh mẹ của thánh Augustinô như một kinh nghiệm sống động của Giáo hội trong bản chất sâu sắc nhất. Đức Hồng y Ratzinger viết, khi đề đến vị thánh thành Hippo : "Nơi thánh nữ, ngài đã trải nghiệm Giáo hội như một con người, Giáo hội một cách cá nhân, đến nỗi đối với ngài, Giáo hội không phải là một loại máy móc nào đó, mà người ta cảm thấy rất xa vời, những cơ cấu dường như khó hiểu. Nơi người phụ nữ này đã có sự hiện diện của Giáo hội một cách cá nhân." Đức Hồng y nhắc lại, thánh Augustinô đã viết về mẹ mình: "Bà không chỉ ban cho tôi sự sống thể xác này, nhưng bà còn dành cho tôi một chỗ trong trái tim bà, bà đã cho tôi một không gian sống trong đó tôi có thể trở thành một con người." Đức Hồng y Ratzinger khẳng định, "con người cần một không gian tương quan của sự tin tưởng, của tình yêu thương; và một ý nghĩa cho phép họ tiến bước hướng đến tương lai."
Nhưng “không gian sống” này hầu như không liên quan gì đến các cơ cấu Giáo hội hay các cộng đồng dựa trên bản sắc của những người hoàn hảo tự cô lập mình khỏi thế giới, đồng thời ngày ngày lên án nó. Ngược lại, nó thể hiện một cách đáng ngưỡng mộ bộ mặt của một Giáo hội chào đón, tôn trọng tự do của mọi người và thời gian của mỗi người. Giống như cách thánh Mônica đã làm với con trai mình, xét thấy rằng “điều thiết yếu cho việc hình thành không gian sống này là để con mình được tự do”. Tự do mắc sai lầm, tự do theo đuổi những đam mê xác thịt… Thánh Mônica “biết cách chờ đợi. Thánh nữ biết cách chấp nhận xung đột giữa các thế hệ. Qua đau khổ, thánh nữ học cách để con trai mình đi theo con đường riêng, không bị ép buộc. Thánh nữ học cách chịu đựng rằng con đường của con mình hoàn toàn khác với con đường mình đã tưởng tượng cho con trong đức tin; tuy nhiên, thánh nữ học cách yêu thương con, ở bên cạnh con, không bỏ rơi con, đồng thời vẫn để cho con tự do là chính mình. Chính với tâm trí cởi mở này, bằng cách để cho con tự do trở thành chính mình – không áp đặt đức tin lên con, nhưng chỉ đơn giản là ở bên cạnh con với tư cách là một con người, với tư cách là một người mẹ – mà thánh nữ đã truyền đạt đức tin cho con”.
Đây là những lời soi sáng dành cho các bậc cha mẹ, các nhà giáo dục và, nói chung, cho tất cả những người rao giảng Tin Mừng. Giáo hội như "một không gian của sự sống, tự do và hy vọng."
Vị Giáo hoàng tương lai nhận xét: “Tôi tin rằng ngày nay, có rất nhiều sự nghi ngờ và ác cảm đối với Giáo hội… bởi vì chúng ta trải nghiệm rất ít về Giáo hội như một con người, rất ít về Giáo hội một cách cá nhân. Chúng ta chỉ nghe nói về Giáo hội như một cơ cấu, một văn phòng và một bộ máy. Nhưng Giáo hội chỉ có thể tồn tại, và chúng ta chỉ có thể bén rễ trong đó và để Giáo hội trở thành quê hương của chúng ta, nếu Giáo hội tiếp tục hiện hữu nơi những con người. Không gian này, tất cả các không gian - ngay cả những căn phòng nơi chúng ta dành thời gian rảnh rỗi và nơi chúng ta gặp gỡ - nên là những không gian giúp chúng ta trở thành Giáo hội một cách cá nhân cho nhau; những không gian vốn là những không gian trọng yếu đối với chúng ta, một người mẹ, một người mang lại cho chúng ta một nơi tin tưởng và khả năng sống.”
Một Giáo hội "bệnh viện dã chiến" vốn luôn đồng hành cùng bạn, nơi tình yêu chữa lành những vết thương sâu xa nhất và nơi ta cảm thấy như ở nhà mình.
Andrea Tornielli, Giám đốc biên tập của Cơ quan Truyền thông Tòa Thánh
----------------------------------
Tý Linh chuyển ngữ
(nguồn: Vatican News)
