Sau phiên làm việc cuối cùng của công nghị Hồng y đặc biệt, Đức Lêô XIV đã bày tỏ mong muốn tiếp tục con đường này, trong “sự liên tục” với những gì đã được yêu cầu trong các phiên họp chung trước Mật nghị Hồng y. Một công nghị mới sẽ được tổ chức vào tháng Sáu. Đức Lêô XIV cũng xác nhận Đại hội Giáo hội tháng 10 năm 2028, như đã được công bố tại một cuộc họp báo vào tối thứ Năm, ngày 8/1, với sự hiện diện của các ĐHY Brislin, Rueda Aparicio và David.
Công nghị ngoại thường đầu tiên của Đức Lêô XIV vừa kết thúc, và một công nghị mới đã được lên kế hoạch tổ chức trong hai ngày vào tháng Sáu, trước thềm Lễ trọng kính Thánh Phêrô và Thánh Phaolô. Đức Thánh Cha đã thông báo công nghị ngoại thường mới này vào chiều muộn hôm nay trong bài phát biểu bế mạc phiên họp làm việc thứ ba và cuối cùng, quy tụ 170 Hồng y cử tri và không cử tri. Đức Thánh Cha giải thích rằng cuộc họp hai ngày này nằm trong “sự liên tục” với những gì đã được yêu cầu từ các phiên họp chung trước Mật nghị Hồng y và bày tỏ mong muốn tiếp tục tổ chức các công nghị Hồng y hàng năm, mỗi công nghị kéo dài từ ba đến bốn ngày. Ngài đã tuyên bố trong bài phát biểu hôm qua, thứ Tư, rằng công nghị này là “một tiên báo về con đường tương lai của chúng ta”. Đức Lêô XIV cũng xác nhận Đại hội Giáo hội sẽ được tổ chức tại Vatican vào tháng 10 năm 2028, điều này đã được công bố vào tháng 3/2025.
Cảm ơn những người hiện diện và sự gần gũi với những người vắng mặt
Ngoài những thông báo, Đức Thánh Cha bày tỏ lòng biết ơn đối với các Hồng y hiện diện vì sự tham gia và nâng đỡ của các ngài. Ngài đặc biệt cảm ơn các Hồng y cao tuổi vì đã nỗ lực đến đây. “Chứng từ của anh em thật quý giá,” ngài nói và đồng thời bày tỏ sự gần gũi với các Hồng y trên khắp thế giới, những người không thể có mặt tại Rôma trong những ngày vừa qua, “chúng tôi ở bên cạnh anh em và chúng tôi luôn gần gũi với anh em.”
Trong hai ngày qua, Đức Thánh Cha đã tuyên bố rằng ngài đã cảm nghiệm được một “tính hiệp hành phi kỹ thuật“, một sự hòa hợp và hiệp thông sâu sắc, với phương pháp được lựa chọn để thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau hơn, có tính đến sự đa dạng về xuất thân và kinh nghiệm của mỗi người. Điều này dẫn đến việc nhắc lại Công đồng Vatican II, nền tảng của hành trình và sự đổi mới của Giáo hội. Đức Lêô XIV cũng làm rõ rằng hai chủ đề khác được đề xuất nhưng không được các Hồng y bỏ phiếu – phụng vụ và Tông hiến Praedicate evangelium – có liên hệ chặt chẽ với Công đồng và không nên bị bỏ qua.
Cuối cùng, cùng với tất cả các thành viên của Hồng y đoàn, Đức Thánh Cha đã suy ngẫm về tình hình chung trên thế giới, điều khiến cho sự đáp trả từ phía Giáo hội trở nên “càng cấp thiết hơn”. Một Giáo hội xích lại gần hơn với các Giáo hội địa phương đang chịu đựng chiến tranh và bạo lực.
Một suy nghĩ về Venezuela
Trong bối cảnh này, mặc dù các chủ đề của Công nghị khá khác nhau – các Hồng y đã bỏ phiếu đa số để thảo luận về tính hiệp hành và sứ mạng trong ánh sáng của Evangelii Gaudium – nhưng những suy nghĩ về tình hình ở Venezuela vẫn được bày tỏ, đặc biệt là bởi các Hồng y Mỹ Latinh. Hồng y Luis Jose Rueda Aparicio, Tổng Giám mục Bogotá, Colombia, đã bày tỏ mối quan ngại này tại một cuộc họp báo tối cùng với các Hồng y Stephen Brislin, Tổng Giám mục Johannesburg, Nam Phi, và Pablo David, Giám mục của Kalookan, Philippines.
Đức Tổng Giám mục người Colombia đã nhắc lại những lời của Đức Giáo hoàng được nói một ngày sau vụ tấn công của Mỹ. Trong buổi đọc Kinh Truyền Tin ngày 4/1, Đức Lêô XIV “đã bày tỏ mối quan ngại sâu sắc về những gì đang xảy ra ở Venezuela và cam kết khuyến khích đối thoại và tìm kiếm sự đồng thuận, kêu gọi hòa bình, để xây dựng một nền hòa bình vừa không gây chiến vừa đoàn kết các dân tộc trong sự tôn trọng nhân quyền và chủ quyền.” “Thông điệp từ Chúa Nhật này đã định hướng cho những suy tư của tôi trong vài ngày qua,” Đức Tổng Giám mục Rueda nói. Mặc dù không phải là chủ đề chính thức của Công nghị, nhưng việc các thành viên Hồng y đoàn “quan ngại về những gì đang xảy ra” là điều “không thể tránh khỏi“, việc họ “tự đặt câu hỏi” về hướng đi đang được lựa chọn, về sự phát triển của địa chính trị Mỹ Latinh và về cách Giáo hội có thể đồng hành cùng người dân. Đức cha Rueda nói : Venezuela là một vấn đề “gần gũi với trái tim chúng ta, khiến tất cả chúng ta đau buồn, và chúng ta mong muốn những diễn biến tốt đẹp nhất có thể trong tương lai gần“.
Sống tinh thần hiệp hành như những “người bạn đồng hành”
Trong buổi họp báo, ba Hồng y báo cáo viên đã tường thuật về các chủ đề và không khí chung diễn ra trong ngày làm việc, xen kẽ là những bài hát và lời cầu nguyện, cùng với giờ nghỉ trưa tại hội trường Paul VI (với sự hiện diện của Đức Giáo hoàng, người đã trao tặng mỗi người trong số họ huy hiệu của triều đại giáo hoàng).
Trong các nhóm ngôn ngữ, các cuộc trao đổi tập trung vào tính hiệp hành, sự cần thiết phải sống nó như những “người bạn đồng hành“, mà nó được phản ánh trong việc thực thi quyền bính, trong việc đào tạo và công việc của các sứ thần Tòa Thánh, và nó được sống trong Giáo triều với “sự quốc tế hóa mạnh mẽ hơn“. Mong muốn đọc lại tông huấn Evangelii Gaudium của Đức Giáo hoàng Phanxicô cũng được đưa ra. Văn bản này, không hề “lỗi thời” sau triều đại của vị Giáo hoàng người Argentina, tiếp tục đặt ra thách thức cho các giáo phận, Giáo triều Rôma và chính Đức Giáo hoàng.
Tại Hội trường Paul VI, hai mươi bàn được sắp xếp cho các Hồng y. Mười một bàn dành cho các Hồng y không có quyền bầu cử hoặc những người cư trú tại Rôma. Chín bàn còn lại dành cho các Hồng y có quyền bầu cử, các bản quyền giáo phận hoặc các sứ thần vẫn đang tại chức, theo lời giải thích của ông Matteo Bruni, giám đốc Văn phòng Báo chí Tòa Thánh.
“Đức Giáo hoàng đã ghi chép, ngài rất chú tâm”
Đức Hồng y Brislin, Tổng Giám mục Johannesburg, Nam Phi, mô tả trải nghiệm này là “rất bổ ích”, nhờ vào những quan điểm đa dạng cho phép hiểu sâu sắc hơn về nhu cầu của thế giới. Đó là cơ hội để hiểu biết người khác và hiểu biết chính mình. “Việc một cuộc gặp khác được lên kế hoạch vào tháng Sáu cho thấy Đức Thánh Cha rất coi trọng việc chúng tôi có thể giúp ngài trong vai trò người kế vị Thánh Phêrô”. Hồng y Rueda nói thêm : “Tám tháng sau Mật nghị Hồng y, Đức Giáo hoàng rất muốn triệu tập chúng tôi đến để lắng nghe chúng tôi”. Điều này “củng cố chúng tôi trong sứ mạng của Giáo hội.” Vui vẻ với những nỗ lực của chính mình bất chấp sự mệt mỏi do lệch múi giờ (“Tôi không thể tin là mình vẫn còn ở đây, chúng tôi bắt đầu rất sớm hôm nay, lúc 7 giờ sáng.”), Đức Hồng y David trước hết ca ngợi thể thức được sử dụng cho công việc. Nhờ “cuộc trò chuyện trong Thánh Thần,” “mọi người đều có thể bày tỏ suy nghĩ của mình.” Ngài hài lòng khi thấy Đức Giáo hoàng “lắng nghe nhiều hơn nói,” ghi chép lại các bài phát biểu. “Những đóng góp của ngài rất bổ ích cho tất cả chúng tôi,” Đức Hồng y David nói thêm.
Tầm quan trọng của việc hiểu biết lẫn nhau
Một nhà báo hỏi những yếu tố thực sự mới mẻ nào đã xuất hiện từ công nghị này, khi mà nhiều chủ đề được thảo luận đã được khám phá rộng rãi trong hai phiên họp của Thượng Hội đồng về Tính hiệp hành. Đáp lại câu hỏi này, Đức Tổng Giám mục Brislin cho rằng sự mới mẻ không nên chỉ được tìm kiếm “trong các cuộc thảo luận“, mà còn trong “chính cơ hội để hiểu biết và lắng nghe lẫn nhau“. “Điều này rất quan trọng bởi vì chúng tôi đến từ các vùng khác nhau trên thế giới, một số là Hồng y mới, số khác đã là Hồng y lâu năm.” Đức Tổng Giám mục Johannesburg nói thêm, Đức Giáo hoàng “muốn có tinh thần hợp đoàn, ngài muốn lắng nghe, ngài muốn kín múc nơi kinh nghiệm và kiến thức của các Hồng y đến từ các vùng khác nhau trên thế giới, bởi vì điều này có thể giúp ngài hướng dẫn Giáo hội.” Đức Hồng y Rueda kết luận : các hồ sơ “khác nhau”, nhưng công việc được thực hiện “trong sự hài hòa chứ không phải sự đồng nhất“.
Giáo dân và phụ nữ
Vẫn về chủ đề này, các nhà báo cũng hỏi liệu vấn đề sự tham gia của giáo dân và vai trò của phụ nữ trong Giáo hội đã được đề cập trong các cuộc thảo luận hay không. Đức Hồng y David trả lời : “Làm sao không công nhận vai trò của phụ nữ và các sứ vụ của họ trong Giáo hội?”. Đây là “một mối quan tâm thường xuyên,” ngài khẳng định và đồng thời nhắc lại những kết quả mới được công bố của Ủy ban Nghiên cứu về chức Phó tế nữ. Vị Hồng y người Philippines cũng đề cập đến “chủ nghĩa giáo sĩ trị” và nêu lại ý tưởng về “chức tư tế” của dân chúng, được truyền cảm hứng từ Công đồng Vatican II. “Chúng ta nói về thân thể của Giáo hội, chúng ta có Đầu của Giáo hội, nhưng không chỉ có Đầu, mà còn có cả thân thể. Mọi người có quyền tham gia vào đời sống và sứ mạng của Giáo hội.”
Tý Linh
(theo Salvatore Cernuzio – Vatican News)
