Các Hội đồng Giám mục Công giáo và các Hội đồng Châu Phi, Châu Á, Châu Mỹ Latinh và Caribe.
Lời “kêu gọi” này không phải là lời biện hộ của các nạn nhân, mà là một chất vấn thần học, luân lý và chính trị từ “các vùng ngoại vi”, theo nghĩa Đức Giáo hoàng Phanxicô thường nói đến. Các Giáo hội ở Nam bán cầu không còn bằng lòng với việc chịu đựng hoặc bình luận về các quyết định của Bắc bán cầu: họ đang định vị mình như những chủ thể lịch sử, những người mang tiếng nói ngôn sứ có khả năng hướng dẫn sự phân định toàn cầu. Dưới đây là tóm tắt thông điệp do các giám mục đưa ra, và liên kết đến toàn văn kiện.
Lấy cảm hứng từ cả thông điệp Laudato Si’ của Đức Giáo hoàng Phanxicô và lời kêu gọi sống hệ sinh thái toàn diện cách công bằng của Đức Giáo hoàng Lêô XIV, chúng tôi kêu gọi một sự hoán cải sinh thái sâu xa. Mười năm sau khi thông điệp Laudato Si’ được công bố và Hiệp định Paris được ký kết, các quốc gia trên thế giới đã không có phản ứng khẩn cấp cần thiết. Giáo hội sẽ không im lặng. Chúng tôi sẽ tiếp tục lên tiếng cùng với khoa học, xã hội dân sự và những người dễ bị tổn thương nhất, bằng sự thật và lòng kiên trì, cho đến khi công lý được thực hiện.
I. Yêu cầu của chúng tôi
Khủng hoảng khí hậu là một thực tế cấp bách với mức tăng nhiệt độ được ghi nhận là 1,55°C vào năm 2024. Đây không chỉ là một vấn đề kỹ thuật: đó là một vấn đề hiện sinh về công lý, phẩm giá và bảo vệ ngôi nhà chung của chúng ta.
Khoa học đã chứng minh rõ ràng: chúng ta phải hạn chế sự nóng lên khí hậu ở mức 1,5°C để tránh những hậu quả thảm khốc. Chúng ta không bao giờ được từ bỏ mục tiêu này. Chính các quốc gia ở Nam bán cầu và các thế hệ tương lai đang phải gánh chịu hậu quả.
Chúng tôi bác bỏ những giải pháp sai lầm, chẳng hạn như chủ nghĩa tư bản "xanh", chủ nghĩa kỹ trị, việc thương mại hóa thiên nhiên và chủ nghĩa khai thác cướp bóc, vốn duy trì sự bóc lột và bất công.
Thay vào đó, chúng tôi yêu cầu:
Công bằng (équité): Các quốc gia giàu có phải trả món nợ sinh thái của mình bằng nguồn tài chính khí hậu công bằng mà không gây thêm nợ cho các quốc gia ở Nam bán cầu, để bù đắp những tổn thất và thiệt hại ở Châu Phi, Châu Á, Châu Mỹ Latinh, vùng Caribe và Châu Đại Dương.
Công lý: Thúc đẩy giảm tăng trưởng kinh tế và thoát khỏi nhiên liệu hóa thạch bằng cách chấm dứt mọi cơ sở hạ tầng mới và đánh thuế đúng mức đối với những người được hưởng lợi từ đó, bước vào một kỷ nguyên quản trị mới bao gồm và ưu tiên các cộng đồng bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi khủng hoảng khí hậu và thiên nhiên.
Bảo vệ: Bảo vệ các dân tộc bản địa, hệ sinh thái và cộng đồng nghèo khó, nhận thức được tính dễ bị tổn thương nhất của phụ nữ, trẻ em gái và các thế hệ mới, và coi di cư do biến đổi khí hậu là một thách thức đối với công lý và nhân quyền.
II. Cam kết dấn thân của Giáo hội
Giáo hội không chỉ nói:
Chúng tôi sẽ bảo vệ những người dễ bị tổn thương nhất trong mọi quyết định liên quan đến khí hậu và thiên nhiên.
Chúng tôi sẽ giáo dục về sinh thái toàn diện và thúc đẩy nền kinh tế dựa trên tình liên đới, “sự tiết độ thích đáng” của thông điệp Laudato Si’, và “cuộc sống tốt đẹp” (buen vivir) của sự khôn ngoan của tiền nhân.
Chúng tôi sẽ tăng cường liên minh liên lục địa giữa các quốc gia thuộc khu vực Nam bán cầu để thúc đẩy hợp tác và liên đới.
Chúng tôi sẽ giám sát kết quả của Hội nghị các bên (COP) thông qua một đài quan sát công lý khí hậu.
Chúng tôi kêu gọi một liên minh lịch sử giữa các tacs nhân tham gia từ các nước Bắc bán cầu và Nam bán cầu để cùng nhau giải quyết cuộc khủng hoảng này.
III. Kêu gọi hành động
Chúng tôi kêu gọi các nhà hoạch định chính sách:
Tôn trọng Hiệp định Paris và thực hiện các Đóng góp được quyết định ở mức độ quốc gia (NDC) tương xứng với tính cấp bách của cuộc khủng hoảng khí hậu.
Đặt công ích lên trên lợi nhuận.
Chuyển đổi hệ thống kinh tế thành mô hình sửa chữa, ưu tiên phúc lợi con người và đảm bảo điều kiện sống bền vững trên hành tinh.
Thúc đẩy các chính sách khí hậu và thiên nhiên dựa trên nhân quyền.
Chia sẻ và triển khai các giải pháp công nghệ đạo đức, phi tập trung và thích hợp.
Đạt được mục tiêu không còn nạn phá rừng vào năm 2030 và khôi phục các hệ sinh thái trọng yếu trên cạn và dưới nước.
Hợp lực để củng cố các tiến trình dân chủ đa phương, như Hiệp định Paris, và để xây dựng lại niềm tin vào sự hợp tác và đối thoại nhằm đoàn kết nhân loại, cả Bắc bán cầu và Nam bán cầu, vì phúc lợi của hành tinh.
Kết quả của sự phân định tập thể giữa các Giáo hội ở Châu Phi, Châu Á, Châu Mỹ Latinh và vùng Caribe, trong quá trình chuẩn bị cho COP 30 trên lục địa hy vọng, cầu xin sự soi dẫn của Chúa Thánh Thần và trong sự hiệp thông với sứ mạng của Giáo hội hoàn vũ.
Châu Phi, Châu Á, Châu Mỹ Latinh và vùng Caribe, ngày 12 tháng 6 năm 2025.
---------------------------------------------------
Tý Linh chuyển ngữ
(nguồn : doctrine-sociale-catholique.fr)
